By Postupak za dodelu višeg nivoa zaštite klisure reke Gradac je u toku, nakon što je Zavod za zaštitu prirode Srbije završio reviziju i izradio novu studiju o stanju ovog područja. Dokument je prosleđen Ministarstvu zaštite životne sredine, koje je 23. februara 2026. godine obavestilo javnost da je pokrenuta procedura za proglašenje ovog prostora prirodnim dobrom I kategorije.
Prema predloženim merama, granice zaštićenog područja biće značajno proširene. Umesto dosadašnjih 1.268 hektara, zaštita bi ubuduće obuhvatala oko 3.402 hektara. Najveći deo prostora bio bi u režimu trećeg stepena zaštite, dok bi oko 544 hektara bilo obuhvaćeno strožim, drugim stepenom zaštite.
Ovaj prirodni prostor već decenijama uživa određeni vid zaštite. Prvi korak načinjen je još 1958. godine, kada je Baćina pećina stavljena pod zaštitu. Sredinom osamdesetih godina doneta je odluka o zaštiti užeg dela klisure, a 1998. godine klisura reke Gradac dobila je status prirodnog dobra od velikog značaja.
Terenska istraživanja koja su prethodila izradi nove studije potvrdila su izuzetno bogat biodiverzitet ovog područja. U klisuri i njenoj okolini registrovana su staništa brojnih zaštićenih i retkih vrsta, među kojima su mrki medved, vuk i suri orao, ali i značajne biljne zajednice poput mečje leske.
Posebnu vrednost predstavljaju i pećine na ovom prostoru, gde su zabeležene kolonije slepih miševa, uključujući pećine Tmuša, Visoka, Kaljava i Gradska. Upravo ovakva prirodna raznovrsnost jedan je od glavnih razloga zbog kojih stručnjaci predlažu proširenje i strožiji režim zaštite klisure reke Gradac.
Uvođenje višeg stepena zaštite trebalo bi da doprinese dugoročnom očuvanju ovog jedinstvenog područja.
